Ngành F&B Việt Nam đối diện khủng hoảng niềm tin trước bê bối Đồ hộp Hạ Long

Trong tâm điểm của luồng dư luận dữ dội ấy, hai “ông lớn” là Highlands Coffee và The Coffee House đã buộc phải bước vào một cuộc chiến truyền thông và rà soát chuỗi cung ứng chưa từng có để bảo vệ thương hiệu trước những nghi ngại về an toàn vệ sinh thực phẩm.

Mọi chuyện bắt đầu khi cơ quan chức năng triệt phá đường dây cung cấp thực phẩm bẩn quy mô lớn tại Hải Phòng, thu giữ gần 130 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi và vi khuẩn Salmonella tại kho nguyên liệu của Đồ hộp Hạ Long. Điều đáng nói, số thịt này được xác định là lợn chết, lợn bệnh được thu mua với giá rẻ, sau đó qua các công đoạn xử lý hóa chất để “hô biến” thành nguyên liệu sản xuất đồ hộp và pate. Ngay sau khi thông tin này được công bố, một làn sóng truy vấn đã bùng nổ trên các diễn đàn mạng xã hội, nhắm thẳng vào các chuỗi cà phê lớn vốn được biết đến là đối tác thân thiết của đơn vị cung ứng này.

Highlands Coffee là cái tên đầu tiên bị cuốn vào vòng xoáy khi các báo cáo tài chính của Halong Canfoco tiết lộ những khoản phải thu ngắn hạn lên đến hàng tỷ đồng từ chuỗi cà phê này. Người tiêu dùng đặt dấu hỏi lớn về nguồn gốc của món Bánh mì que – sản phẩm chủ lực thường xuyên được phục vụ kèm pate của Highlands. Sau những ngày im lặng gây sốt ruột, Highlands Coffee đã chính thức lên tiếng phủ nhận việc sử dụng thịt heo hay pate từ Halong Canfoco cho các sản phẩm bánh mì của mình. Tuy nhiên, thương hiệu này thừa nhận có nhập khẩu các nguyên liệu nông sản đóng hộp, cụ thể là vải trái cây, từ đối tác này. Để đảm bảo an toàn tối đa và xoa dịu dư luận, Highlands đã lập tức đình chỉ phục vụ toàn bộ các dòng trà liên quan đến vải trên hệ thống toàn quốc để thực hiện thay đổi nhà cung cấp.

Không nằm ngoài “tâm bão”, The Coffee House cũng rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan khi thực đơn của chuỗi có món Bánh mì Pate Cột Đèn – trùng tên với thương hiệu đang dính bê bối của Halong Canfoco. Dù ngay lập tức đưa ra thông điệp đanh thép rằng pate của hệ thống được sản xuất theo công thức riêng, hoàn toàn không liên quan đến chuỗi cung ứng của đơn vị đang bị điều tra, nhưng The Coffee House vẫn không thể tránh khỏi thiệt hại thực tế. Tương tự như đối thủ, chuỗi này cũng ghi nhận sự hiện diện của nguyên liệu trái cây đóng hộp từ Halong Canfoco trong danh mục trà trái cây của mình. Động thái dừng bán các sản phẩm “đinh” như Trà Phúc Kiến sen vải hay Americano vải được xem là bước đi đau đớn nhưng bắt buộc để ngăn chặn sự xói mòn niềm tin từ khách hàng.

Nhìn rộng hơn từ góc độ chuyên gia, vụ việc này đã phơi bày một lỗ hổng nguy hiểm trong quản trị chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp F&B lớn. Dù các thương hiệu có thể không trực tiếp sử dụng nguồn thịt bệnh, nhưng việc “đứng chung” trong một hệ sinh thái cung ứng với một đơn vị sai phạm nghiêm trọng đã tạo ra hiệu ứng vết dầu loang cực kỳ độc hại. Trong kỷ nguyên thông tin hiện nay, sự nhập nhằng trong nguồn gốc nguyên liệu là con đường ngắn nhất dẫn đến sự quay lưng của người tiêu dùng. Các chứng chỉ ISO hay quy trình kiểm định định kỳ dường như vẫn chưa đủ để ngăn chặn những hành vi gian lận tinh vi từ phía nhà cung cấp nếu thiếu đi sự giám sát trực tiếp và khắt khe từ phía bên mua.

Hiện tại, cuộc điều tra vẫn đang được mở rộng và các đối tượng liên quan đã bị khởi tố, nhưng dư âm của 130 tấn thịt lợn bệnh chắc chắn sẽ còn kéo dài. Đối với Highlands Coffee và The Coffee House, việc cắt đứt mối liên kết với Đồ hộp Hạ Long chỉ là bước giải quyết phần ngọn. Bài toán lớn hơn mà họ phải đối mặt chính là việc minh bạch hóa hoàn toàn nguồn gốc nguyên liệu và xây dựng lại một hệ thống giám sát đủ mạnh để đảm bảo rằng, mỗi chiếc bánh mì hay ly trà đưa đến tay khách hàng không chỉ ngon mà phải tuyệt đối an toàn. Đây không chỉ là trách nhiệm với người tiêu dùng, mà còn là điều kiện sinh tồn của những thương hiệu hàng đầu trước một thị trường ngày càng khắt khe và nhạy cảm.